หน้าแรก > คุย..ต้นไม้ > ต้นหมามุ่ย

ต้นหมามุ่ย

เพียงพิษคันของฝักแก่ที่สร้างการจดจำแนะนำให้รู้จักกับ หมามุ่ย ที่ผ่านมาไม้ล้มลุกชนิดนี้ยังมีความเคลื่อนไหวให้ติดตามกันถึงการใช้ ประโยชน์จากหมามุ่ยในด้านบำรุงกำลัง ซึ่งพืชตระกูลถั่วชนิดนี้เป็นที่รู้จักกันมายาวนานนับแต่อดีต


   
หมามุ่ย ที่ปรากฏมีทั้งพันธุ์พื้นเมือง พันธุ์ไม่มีขนคันรวมถึงพันธุ์ต่างประเทศเป็นพันธุ์ไม้อีกชนิดที่พบได้ทั่วไป ทั้งตามชายป่า ในพื้นที่โล่งรกร้าง พื้นที่การเกษตร และด้วยพิษสงของขนซึ่งเมื่อถูกสัมผัสทำให้เกิดผื่นคัน พืชชนิดนี้จึงไม่มีใครอยากเข้าใกล้เกี่ยวข้อง
   
แต่อย่างไรแล้วแม้จะมีพิษร้ายแต่ก็แอบซ่อนความโดดเด่นทั้งสีสันความงามของ ส่วนดอก อีกทั้งยังเป็นทางเลือกในการอนุรักษ์ดิน ดร.สราวุธ รุ่งเมฆารัตน์ ภาควิชาพืชไร่ คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ให้ความรู้เล่าถึงพืชชนิดนี้ว่า หมามุ่ยที่พบในบ้านเรามี 3 สายพันธุ์คือ พันธุ์เมล็ดใหญ่ พันธุ์เมล็ดเล็กและพันธุ์ที่มาจากต่างประเทศ พันธุ์ที่มักกล่าวถึงปัญหาในเรื่องของขนที่ทำให้เกิดการระคายเคือง และคันเป็นพันธุ์พื้นเมืองเมล็ดใหญ่
   
นอกจากนี้หมามุ่ยมีชื่อเรียกใกล้เคียงกันอยู่หลายชื่อ อย่าง หมามุ่ยใหญ่ หมามุ่ยลาย อีกทั้งยังมีชื่อเรียกตามท้องถิ่น ในปัจจุบัน ไม้เถาชนิดนี้อาจลืมเลือนกันไป เว้นแต่ในพื้นที่ที่ทำการเกษตรซึ่งหมามุ่ยมักขึ้นอยู่ตามที่รกร้างว่างเปล่า อีกทั้งในพื้นที่แปลงเกษตรของ พืชไร่ซึ่งก็มีหลายชนิด อาทิ ไร่อ้อย ข้าวโพดและในไร่มันสำปะหลัง ฯลฯ ก็อาจมีพบและเมื่อหมามุ่ยเกาะเกี่ยวพึ่งพาก็จะก่อเกิดปัญหาทั้งต่อชาวไร่และ ผลผลิต
   
“หมามุ่ยเป็นไม้เถาไม่ใช่พืชที่ตั้งตรง พืชลักษณะนี้เมื่อเติบโตขึ้นหากไปเกาะเกี่ยวพันต้นไม้ใดโดยเฉพาะพืชไร่ก็จะ ทำให้ไม่ได้ผลผลิต เช่น ถ้าเกาะพันที่ยอดต้นอ้อยใบของอ้อยก็จะไม่ขึ้นทำให้ขาดการเจริญเติบโตไม่ สมบูรณ์
   
ส่วนในด้านพิษคันของหมามุ่ย ฝักแก่หากไปสัมผัสขนก็จะเกิดการระคายเคือง มีอาการคันซึ่งคนในพื้นที่ที่รู้จักกับพิษสงของพืชชนิดนี้ก็จะหลีกเลี่ยงไม่ เข้าใกล้ แต่ อย่างไรก็ตามมีความน่าเป็นห่วงสำหรับผู้ที่ไม่ทราบไม่รู้จักกับพืชชนิดนี้ก็ อาจจะได้รับพิษอันตรายจากหมามุ่ยได้”
   
ขณะที่หมามุ่ยมี ดอกสวยห้อยเป็นพวงสีม่วงโดดเด่น ลักษณะทางพฤกษศาสตร์สังเกตได้จาก ลำต้นซึ่งเป็นเถาเลื้อยจะแห้งตายในฤดูแล้งและเจริญเติบโตได้อีกครั้งในฤดูฝน ใบ จะเป็นใบประกอบใบย่อยสามใบแผ่นกว้างมนรี ขอบใบเรียบ ปลายแหลม
   
นอกจากนี้ยังมี ผล ซึ่งติดผลเป็นฝักมีขนยาวหุ้มฝักหนาแน่น ฝักแก่จะมีสีน้ำตาลซึ่งภายในจะมีเมล็ด 4-7 เมล็ด เมื่อสัมผัสถูกผิวหนังจะคัน อีกทั้งถ้าฝักแก่ขนหลุดปลิวไปตามลมหากใครได้สัมผัสก็จะมีอาการ คันเช่นเดียวกัน
   
อีกด้านหนึ่งในแง่ของประโยชน์ ดังที่ทราบพืชตระกูลถั่วสามารถดึงไนโตร เจนให้กับดินมีความอุดมสมบูรณ์ ที่ผ่านมานักพฤกษศาสตร์ได้ทำ การปรับปรุงพันธุ์ให้เป็นสายพันธุ์ที่ฝักไม่มีขนพิษ นำมาปลูกในแปลงเป็นปุ๋ยพืชสด ปลูกคลุมแปลงในพื้นที่ว่างรกร้างเป็นพืชคลุมดินสร้างอินทรียวัตถุให้กับดิน มีประโยชน์ในการอนุรักษ์ดิน แต่อย่างไรแล้วก็ยังคงต้องระมัดระวังสำหรับหมามุ่ยพันธุ์พื้นเมืองที่มีขน คันซึ่งไม่ควรเข้าใกล้ขณะที่มีฝักแก่ในช่วงฤดูแล้ง
   
“ในกลุ่มของพืชคลุมดินที่มีการศึกษามีพืชหลายชนิดที่มีความสามารถ หมามุ่ยที่มีการปรับปรุงพันธุ์ ก็จัดอยู่ในพืชคลุมดิน แต่อย่างไรแล้วก็คงต้องติดตามการปลูกซึ่งหากปลูกร่วมไปกับพืชชนิดอื่นแล้ว ไม่ส่งผลให้ผลผลิตลดลงก็สามารถ  ที่จะใช้ประโยชน์จากพืชชนิดนี้ได้”
   
ด้านพิษคันที่เกิดขึ้นจากการสัมผัสฝักแก่ของหมามุ่ย การแก้พิษเบื้องต้นนอกจากการล้างด้วยน้ำสะอาด การใช้เทียนไขที่หลอมนิ่มอุ่น ๆ ข้าวเหนียวสุกคลึงเบา ๆ บริเวณที่คันก็จะช่วยให้ขนของหมามุ่ยหลุดออก แต่อย่างไรแล้วหากมีความผิดปกติก็ไม่ควรนิ่งนอนใจควรพบแพทย์เพื่อรับการ รักษาอย่างทันท่วงที
   
พืชทุกชนิดนั้นมีทั้งคุณและโทษ การเลือกนำมาใช้ประโยชน์อย่างเหมาะสมจึงเป็นสิ่งที่ควรต้องมีความรู้ความ เข้าใจ อย่างพืชทางด้านการเกษตรหลายชนิดแม้จะเป็นวัชพืชที่พบได้ตามหัวไร่ปลายนา ในแปลงการเกษตรแต่ก็มีคุณประโยชน์ที่อาจคาดไม่ถึง อย่างเช่น ลูกใต้ใบ ที่หลายคนอาจเคยรับประทาน ซึ่งมีสรรพคุณเป็นสมุนไพร
   
กก สามารถนำมาใช้ทอเสื่อ ผักเสี้ยน ถ้าขึ้นในแปลงพืชก็อาจเป็นวัชพืชแต่ก็มีการนำมารับประทาน ขณะที่ ไข่น้ำ พืชไม้น้ำอีกชนิดที่มีดอกเล็กสามารถนำมาประกอบอาหารได้เช่นเดียวกัน นอกจากนี้ยังมีพืชอีกหลายชนิดที่นำมาใช้ประโยชน์ได้อย่างเช่น สาบเสือ สามารถนำมาสกัดเป็นสารชีวภาพช่วยควบคุมโรคแมลงซึ่งก็คล้ายกับสารสกัดสะเดา เป็นต้น และที่ผ่านมาวัชพืชหลายชนิดถูกนำมาศึกษาเพื่อการใช้ประโยชน์เพิ่มคุณค่า   
       
แต่อย่างไรก็ตามหากวัชพืชเหล่านี้ส่งผลต่อการเกษตรกรรม ถ้ามีโทษ มากกว่าประโยชน์ก็คงจะต้องกำจัดดูแล เช่นเดียวกับหมามุ่ยที่เลื่องลือถึงพิษสง ความคันซึ่งในโทษก็แอบซ่อนประโยชน์ ความงามตามธรรมชาติไว้ในตัวเองครบพร้อม.

ทีมวาไรตี้ เดลินิวส์

  1. สิงหาคม 22, 2011 ที่ 20:53 | #1

    เคยโดนมาแล้ว ค้นไม่มีวันลืม

  1. No trackbacks yet.

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

ติดตาม

Get every new post delivered to your Inbox.

%d bloggers like this: